Samhain & de dood

In de vorige heksenkrant schreef ik over het thema loslaten. Het loslaten van overleden geliefden is een speciaal soort loslaten dat qua thema beter past bij Samhain dan bij Mabon. De Kelten geloofden vroeger al dat de sluiers tussen onze wereld en de onderwereld eind oktober het dunst waren. In deze periode van het jaar kennen we meer feesten die te maken hebben met de dood, spoken en geesten.
De bekendste is tegenwoordig Halloween, dat oorspronkelijk in Europa ontstond uit het Middeleeuwse All Hallows Eve. Pas toen veel Engelsen in de 16e en 17e eeuw naar Amerika verhuisden en het gebruik meenamen, ontstond na verloop van tijd het hedendaagse Halloween. De christenen kennen 1 en 2 november Allerheiligen en Allerzielen. Tijdens deze feestdagen eren ze hun overleden heiligen en dierbaren. Het is gewoonlijk om op deze dagen te bidden voor hun ziel en vroeger bakte men zielenbrood of zielenkoek. In Mexico komen we Dia de Muertos tegen, dat op dezelfde dagen als Allerheiligen en Allerzielen wordt gevierd. Mexicanen maken op deze dagen de graven van overledenen schoon en picknicken bij hun graf. In de meeste steden zijn er parades met allerlei skeletachtige poppen, maskers en kostuums.

Rouwen in de cirkel
Het loslaten van een overleden dierbare is niet makkelijk, zelfs wanneer je gelooft dat er meer is na de dood. Het laat een groot gemis achter. In onze maatschappij is het gebruikelijk om een korte ceremonie te houden wanneer iemand overlijdt. Vaak is dat een dienst in een crematorium met verhalen over de overledene en muziek. Zo’n dienst is gebonden aan vaste regels en een beperkte tijd. Ook volgt die vaak erg snel op het overlijden, logisch want de overledene moet binnen een bepaalde tijd begraven of gecremeerd worden. Dat kan ervoor zorgen dat je werkelijke rouw pas later start. De ceremonie is dan echter al geweest. Je kunt ervoor kiezen om een persoonlijke ritueel vorm te geven waarbij je in de cirkel aandacht besteedt aan je rouwgevoelens en je overleden dierbare herdenken. Dat kan heel heilzaam zijn voor je eigen loslaatproces.

Je kunt een rouwritueel natuurlijk een geheel eigen draai geven. Deze ideeën kunnen je op weg helpen:
- Gebruik foto’s. Zet een foto of meerdere foto’s van je overleden dierbare op het altaar en nodig hem of haar uit tijdens het trekken van de cirkel. Je hoeft hiervoor geen geesten op te roepen. Het gaat om het uitspreken van de intentie dat hij of zij welkom is om bij je ritueel aanwezig te zijn.
- Schrijf een brief. Je kunt een brief schrijven van dingen die je graag had willen zeggen en deze voorlezen, terwijl je je richt op de foto. Beschrijf wat je mist, waar je het moeilijk mee hebt en hoe je hoopt dat het nu met hem of haar gaat.
- Laat je emoties toe. Juist tijdens zo’n ritueel mag alles er zijn. De boosheid, het verdriet, de angsten die het overlijden bij je oproepen. Alles mag geuit worden. Zeker als het overlijden langer geleden is, is in onze maatschappij niet altijd ruimte voor je emoties. Anderen vinden dat je door moet gaan met je leven, terwijl jij nog vol onverwerkte gevoelens zit. Kies een manier om die te uiten die bij je past. Trommelen of ratelen kan een fijne ondersteuning geven.
- Wijd spulletjes in. Je kunt het ritueel gebruiken om spulletjes voor een rouwaltaar in te wijden. In veel culturen is het gebruikelijk om een rouwaltaar te maken met foto’s en persoonlijke spulletjes, waar je dagelijks een kaarsje kunt branden of verse bloemen neerzet. In de cirkel kun je deze spullen inwijden en benoemen waarom je ze op het rouwaltaar gaat plaatsen.
- Haal herinneringen op. Gebruik de cirkel om mooie herinneringen op te halen, bijvoorbeeld door te visualiseren. Probeer volledig op te gaan in de herinnering. Hoe zag dat moment eruit? Hoe voelde het? Welke geuren kon je ruiken? Welke geluiden hoorde je? Door een visualisatie te doen, kun je op een intense manier herinneringen ophalen en mooie momenten herbeleven. Dat kan heel helend zijn, maar ook confronterend. Bedenk vooraf dus of je eraan toe bent om dat op deze manier te doen.