Print this page

Kelk en ketel

Bij het element water horen de attributen kelk en ketel en vanwege hun transformerende eigenschappen passen ze ook goed bij het jaarfeest Samhain. Beide voorwerpen staan voor het vrouwelijke en ontvankelijke. De vormen doen denken aan de baarmoeder en ze staan daarom symbool voor vrouwelijke vruchtbaarheid. De ketel en kelk worden in legenden vaak door elkaar gebruikt. De ketel (of cauldron) is naast de bezem een van de bekendste heksenvoorwerpen. Men dacht dat heksen de bezem gebruikten om te vliegen en de ketel om allerlei magische toverdrankjes te maken. Dat is geen heel raar idee, omdat men vroeger ook hun soepen en stoofpotten in grote koperen ketels boven het vuur kookte. De ketel stond daarom voor transformatie: alles wat er rauw ingaat komt er als eetbaar voedsel weer uit. Heksen zouden die transformerende eigenschappen inzetten om drankjes te maken die magische eigenschappen bevatten.
Kelk en ketel binnen rituelen
De kelk en ketel zijn naast symbolische voorwerpen ook goed te gebruiken binnen de cirkel. De kelk wordt van oorsprong gebruikt om wijn in te bewaren, voor de cake & wine ceremonie die een ritueel afsluit. Het gezamenlijk drinken uit dezelfde kelk geeft de gelijkheid en het broeder- of zusterschap weer. De ketel is het ideale attribuut om bijvoorbeeld herfstbladeren in te verbranden met eigenschappen die je wil loslaten. Met Imbolc gebruik ik de ketel altijd om bolletjes in te bewaren voor het bollenplantritueel. De ketel doet dan dienst als ‘baarmoeder van moeder aarde’ en de bolletjes die we eruit halen staan voor het nieuwe leven dat weldra te zien zal zijn. Maar je kunt de ketel ook prima gebruiken om kruiden in te zuiveren, wierook in te branden (vooral als je op de bodem een laagje zand legt) of zelfs lootjes in te trekken. Dat laatste doen we als afsluiting van de jaaropleiding altijd om de namen te trekken voor het give away ritueel.

Samen met de athame wordt de kelk/ketel gebruikt bij ‘de Grote Rite’ waarbij de samensmelting van de god en godin wordt gesymboliseerd. De athame wordt dan (binnen wicca door de hogepriester) in de kelk of ketel (binnen wicca vastgehouden door de hogepriesteres) gestoken, om zo het samengaan van het mannelijke en het vrouwelijke voor te stellen.

Ik gebruik zelden een kelk, maar heb wel diverse keteltjes. De meeste komen van de rommelmarkt; daar kun je vaak prachtige koperen exemplaren vinden voor een paar euro. Het is wel belangrijk om erbij stil te staan dat je hier beter niet uit kunt drinken vanwege de oxidatie! Wil je wel drinken uit je kelk of ketel, neem dan een glazen exemplaar.

Heilige Graal
Zowel de ketel als de kelk komen we tegen in allerlei mythen en verhalen. Zo stond de Keltische transformatiegodin Cerridwen bekend om haar magische ketel. Cerridwen wordt ook wel gezien als de drievoudige godin en de driepotige ketel past daarom goed bij haar. Een van de bekendste legenden rondom de kelk is het verhaal van de Heilige Graal. Dit middeleeuwse voorwerp werd gezien als het ultieme einddoel voor een ridderqueeste. De graal zou magische eigenschappen bevatten, maar wat het precies is of hoe je de graal kunt vinden is voor aanvang van de queeste niet duidelijk. Een queeste kun je zien als een bijzondere zoektocht, die vaak de vorm van een levenstaak krijgt. De ridders uit diverse Arthurlegenden moeten allerlei hindernissen overwinnen om uiteindelijk hun doel te bereiken.
Hoewel dergelijke queesten lezen als feitelijke verhalen, zijn het eerder symbolische vertellingen die gezien kunnen worden als een zoektocht naar (innerlijke) wijsheid. Volgens sommigen waren de nobele ridders door de zoektocht naar de graal op zoek naar de godin: het heilige vrouwelijke. Veel mensen geloven dat de Heilige Graal daadwerkelijk heeft bestaan en volgens christenen verwijst het naar de beker waaruit Jezus dronk tijdens het laatste avondmaal. De Heilige Graal heeft tot veel speculatie en verhalen geleid. In de Da Vinci Code beschrijft Dan Brown dat de Heilige Graal geen daadwerkelijk voorwerp is, maar een boekwerk waaruit blijkt dat Jezus een vrouw en kinderen had. Door zijn boek en later de verfilming daarvan is de Heilige Graal weer volop gaan leven.