Schaduwen & schaduwkanten opsporen

Het woord schaduw is verbonden met hekserij. Het bekendste voorbeeld daarvan is het ‘boek der schaduwen’, het heksenboek dat in bepaalde covens wordt bewaard door de hogepriesteres en door de leerlingen met de hand wordt overgeschreven. Voor veel moderne heksen is het een spiritueel dagboek, waarin rituelen, recepten en jaarfeestvieringen worden bijgehouden.
Heksen opereerden lange tijd in de schaduw. Niet alleen in de tijd van heksenprocessen, maar ook in de eeuwen er omheen werden heksen gezien als slecht of eng. Nog steeds kiezen veel heksen ervoor om in de schaduwen te werken en hun bezigheden af te schermen van de kritische buitenwereld. En wanneer ze er wel voor kiezen om over hekserij te vertellen, zijn dat eigenlijk alleen de schaduwen die men vertelt, de afdruk als het ware. De echte beleving van hekserij is eigen, is voornamelijk zelf te ervaren en moeilijk om in woorden te vatten.

Het woord schaduwen past om een tweede reden goed bij hekserij en dat is omdat hekserij een levensweg is van ontwikkeling en persoonlijke groei. Er valt altijd meer te leren, meer te ontwikkelen. Voor mijzelf was dat één van de dingen die me zo aantrok in hekserij: je blijft jezelf uitdagen om te groeien. En dan kom je onherroepelijk ook schaduwkanten tegen. Kanten van jezelf die je misschien liever zou wegduwen of helemaal ontkent. Juist je openstellen voor die kanten, kan je persoonlijke groei een enorme boost geven.

Schaduwkanten opsporen
Wanneer we besluiten met onze schaduwkanten aan de slag te willen gaan, is het de vraag waar we ze kunnen vinden. Zeker omdat het juist eigenschappen of gevoelens zijn die we geleerd hebben weg te stoppen en te onderdrukken. Hoe kun je erachter komen welke schaduwkanten in jou spelen? Een manier om ze op te sporen is door te kijken naar gedrag waar je je bij anderen aan irriteert. De buurvrouw die hele dagen passief op de bank hangt. Je collega die nooit eens vijf minuten stil kan zitten. Een moeder op school die voortdurend opschept over haar dochter. Grote kans dat hetgeen waar jij je zo aan ergert, een schaduwkant van jezelf laat zien. Dit wordt ook wel je allergie genoemd. Het zijn eigenschappen van andere mensen die je erg irritant vindt. Je gaat zulke mensen het liefst uit de weg en als je met hen moet samenwerken, zal het regelmatig botsen. Zij houden je als het ware een spiegel voor van een kant die je in jezelf herkent, maar niet mag of wil uiten. Je kunt dus eigenlijk veel leren van mensen die in je allergie zitten.

Een andere manier om je schaduwkanten te ontdekken is door te luisteren naar hoe je jezelf omschrijft. Welke eigenschappen van jezelf vind je heel goed? De positieve eigenschappen waar je de nadruk op legt, kunnen zomaar een schaduwkant verhullen. Wil je graag dat anderen zien hoe behulpzaam je bent, dan probeer je mogelijk je egoïstische kanten weg te stoppen. Vind je jezelf een enorme doorzetter, dan kan het zo zijn dat je luie, passieve kant er niet mag zijn. Elke kwaliteit heeft een tegenhanger, die we als negatief bestempelen. Vaak is het zo dat de eigenschappen die je het beste aan jezelf vindt en die je graag aan anderen toont een onbewuste tegenpool verhult.

Een derde methode om je schaduwkanten op te sporen is luisteren naar welke adviezen we van anderen krijgen en wat die met ons doen. Vatten we het op als kritiek en doet het veel met ons? Mogelijk ontdekken we zo een schaduwkant. Feedback kan voelen als een persoonlijke aanval, wat niet gek is als we beseffen dat we ons hele leven ons best doen om erbij te horen en onze slechte eigenschappen weg te stoppen. Als iemand ons dan op zo’n eigenschap aanspreekt, kan dat boosheid oproepen. We houden het beeld dat we van onszelf hebben graag in stand. Je hebt bijvoorbeeld als kind geleerd dat hard werken de norm is en ledigheid is des duivels oorkussen. Je eigen luie gevoelens heb je daarom ver weggestopt. Wanneer je baas je op het werk aanspreekt omdat je niet hard genoeg hebt gewerkt aan een project, kan dat enorme impact hebben. Die kritiek raakt aan het gevoel van luiheid dat we in onszelf ontkennen en kan je dagen van slag maken. Het tegenovergestelde kan ook het geval zijn, wanneer mensen om ons heen telkens adviseren om het wat rustiger aan te doen en niet teveel hooi op je vork te nemen. Die adviezen voelen niet als kritiek, maar kunnen je zelfs een goed gevoel geven. Kijk, anderen zien ook hoe hard ik werk! Dat stimuleert je juist om nog harder te werken.

De laatste methode is stilstaan bij welke adviezen jij aan anderen geeft. Zie je bij je collega dat ze op een burn-out afstevent en probeer je haar telkens te adviseren om het rustiger aan te doen? Mogelijk zit jij in hetzelfde schuitje, waardoor je de signalen bij haar oppikt. Je geeft haar dan adviezen die rechtstreeks op jouzelf van toepassing zijn. Het is een stuk makkelijker om anderen advies te geven dan om daar zelf naar te handelen. Dat hoeft natuurlijk niet zo te zijn, maar het is een manier om eens bij jezelf na te gaan of je er iets in herkent. Adviezen die we geven aan anderen kunnen onze schaduwkanten onthullen en geven vaak direct een oplossing over hoe je ermee om kunt gaan.